Europese defensie: eensgezind in tegenspoed

"De NAVO is op zijn best een zombie-entiteit - een entiteit die er nog levend uitziet maar verre van volledig functioneel is", waarschuwt Garry Kasparov, de schaakgrootmeester die politiek activist is geworden, in de Duitse Die Welt krant. Zijn recept voor de veiligheid van Europa is ondubbelzinnig: bouw een autonome militaire macht, met Duitsland die een leidende rol op zich neemt ondanks historische gevoeligheden.

Het continent kan het zich niet langer veroorloven om zijn veiligheid uit te besteden aan Amerika, vooral nu de terugkeer van Trump decennia van trans-Atlantische samenwerking dreigt te verstoren. De eenzame strijd van Oekraïne heeft de militaire ontoereikendheid van Europa blootgelegd. De remedie, betoogt Kasparov, vereist meer dan alleen hogere defensie-uitgaven. Europa moet zijn instellingen opnieuw vormgeven, een samenhangend immigratiebeleid ontwikkelen om de opkomst van radicale partijen tegen te gaan en een robuuste militaire architectuur opzetten die onafhankelijk is van Amerikaanse steun. Het alternatief - een gefragmenteerd, kwetsbaar Europa - is te gevaarlijk om over na te denken.

More :

How many guns are in circulation in Europe? 

"Na de verkiezingsoverwinning van Donald Trump is paniek een luxe die we ons niet kunnen veroorloven. Europeanen zullen hun handen vuil moeten maken - en snel", contenteren analisten Sophia Besch en Liana Fix in Die Zeit. De Europese leiders praten al lang over de terugkeer van Trump, maar hebben verzuimd om dienovereenkomstig te plannen. Nu staan ze voor drie dringende taken: het voortbestaan van Oekraïne veiligstellen, de cohesie van NAVO handhaven en de eenheid van de EU bewaren. Nu de Amerikaanse steun weifelt, moet Europa de financiering van Oekraïne stimuleren en tegelijkertijd de militaire hulp van de VS op peil houden door collectief te onderhandelen, stellen de analisten.

Een stopzetting van de Amerikaanse steun kan de Oekraïense militaire ineenstorting veroorzaken en Rusland aanmoedigen - erger nog als Trump een Moskou-vriendelijke vredesovereenkomst sluit. Besch en Fix gaan verder dan de traditionele as Berlijn-Parijs en stellen voor dat een nieuwe "E7"-groep - bestaande uit grote Europese mogendheden plus EU- en NAVO-functionarissen - de reactie coördineert en streeft naar 3% van het BBP voor defensie-uitgaven. Deze militaire opbouw kan zowel de Europese als de Amerikaanse defensie-industrie ten goede komen. Hoewel de politieke onrust in Duitsland de zaken bemoeilijkt, kan Europa zich niet langer uitstel veroorloven, concluderen ze.

Tussen Scylla en Charybdis

Europa kan het zich niet langer veroorloven om te treuzelen, maar toch kunnen veel EU-lidstaten het zich niet veroorloven om de defensie-uitgaven te verhogen zonder de 3%-tekortlimiet van het Stabiliteitsen Groeipact te overschrijden. Dit fiscale keurslijf, met de dreiging van sancties, creëert een schijnbaar onmogelijke spagaat. In Il Sole 24 Ore beschrijft Andrea Carli een "Italiaans recept" voor dit dilemma. Ondanks het 7,2% tekort denkt Italië een uitweg te hebben gevonden. Minister van Defensie Guido Crosetto stelt voor om de militaire uitgaven niet mee te tellen bij de berekening van het tekort - een creatieve boekhoudkundige oplossing die de sociale uitgaven in stand houdt en tegelijkertijd de defensiecapaciteit verhoogt. Dit Italiaanse recept, dat ook de financiering van militaire uitgaven via gemeenschappelijke Europese obligaties omvat, heeft een invloedrijke medestander gekregen in Andrius Kubilius, EU-commissaris voor defensie in Litouwen.

De overwinning van Trump stuurt ook schokgolven door de Spaanse schatkist. Het land moet 10,5 miljard euro extra vinden voor defensie-uitgaven, meldt Juan Portillo in de Madrileense Expansión. Het dreigement van de Republikeinse VS om NAVO-bondgenoten in de steek te laten die niet voldoen aan de uitgavendoelstelling van 2% van het BBP van de alliantie, plaatst Spanje in een bijzonder ongemakkelijke positie. Met een magere 1,3% (€19,7 miljard) staat het onderaan de NAVO-ranglijst, ver achter Polen's gespierde 4,12% en de VS's 3,38%. De linkse coalitiepartners van de regering, Podemos en Sumar, willen er niets van weten.

Een pervers welkom voor Europa's wake-up call

Wolfgang Munchau schrijft in El País en betreurt dat Europa er na de overwinning van Trump in 2016 niet in is geslaagd zijn defensieafhankelijkheid van Amerika te verminderen. Ondanks de verklaring van Angela Merkel dat Europa "zijn lot in eigen handen moet nemen", investeerde ze geen politiek kapitaal in het project. Nu de terugkeer van Trump in het Witte Huis voor de deur staat, heeft Europa drie opties: hem negeren en op de oude voet doorgaan, stappen zetten in de richting van meer onafhankelijkheid of mogelijke deals met hem najagen. Hoewel Munchau stelt dat de beste strategie zou zijn om de Amerikaanse afhankelijkheid te verminderen zonder anti-Amerikaans te worden, verwacht hij dat Europese leiders zullen proberen Trump te paaien in plaats van strategische autonomie na te streven - een gevaarlijke onderschatting van de volgende Amerikaanse president.

More :

Fed up with the war and feeling powerless, Russians want Vladimir Putin to end it

Een nog somberder beeld komt van Jiří Pehe, een Tsjechisch-Amerikaanse analist, schrijvend in Deník Referendum. Volgens hem wordt de EU geconfronteerd met een gevaarlijke tangbeweging tussen Russische agressie en een Amerika dat onbetrouwbaar en autoritair zou kunnen worden. Het blok is slecht voorbereid op deze uitdaging. Ondanks de ruime tijd die het heeft, heeft het noch een onafhankelijke defensiecapaciteit opgebouwd - zijn nieuwe defensiecommissaris zal slechts symbolische macht uitoefenen - noch zijn besluitvorming hervormd, waarbij het stemmen met gekwalificeerde meerderheid nog steeds een beperkte reikwijdte heeft.  "Het is politiek pervers," klaagt Pehe, "dat de verkiezing van Trump vaak wordt afgeschilderd als een 'nuttige wake-up call' voor de wankelende Unie door dezelfde politici uit postcommunistisch Centraal-Europa die hun uiterste best doen om te voorkomen dat de EU meer geïntegreerd en dus operationeler wordt." Deze zelfde leiders, merkt hij op, begrijpen dat Europa's logge institutionele architectuur een zinvolle reactie onmogelijk maakt. Sommigen zouden zelfs blij kunnen zijn met zo'n verlamming.

Schrijvend in Lidové noviny, veiligheidsanalist en universitair docent Miloš Balabán argumenteert dat Europa zijn gefragmenteerde defensiemarkt moet overwinnen om zijn militaire capaciteiten te versterken. Hij gelooft dat het continent niet alleen de defensie-uitgaven flink moet verhogen, maar ook het mes moet zetten in de buitensporige regelgeving die Europese fabrikanten - in tegenstelling tot hun Amerikaanse tegenhangers - aan banden legt. "Een geïntegreerde markt zou kosteneffectieve herbewapening mogelijk maken en defensiebedrijven schaalvoordelen opleveren," schrijft Balabán. Volgens de veiligheidsanalist betekent dit dat lidstaten EU-leveranciers moeten bevoordelen en industriële consolidatie moeten bevorderen. Dergelijke veranderingen zouden bredere productiecapaciteiten bevorderen, inclusief cruciale munitieproductie, en de opkomst van grotere defensiebedrijven mogelijk maken die uitgebreide wapensystemen en onderhoud kunnen leveren, concludeert Balabán.

---

Op hetzelfde onderwerp

Zwitserse wapenindustrie dreigt geïsoleerd te raken door standpunt Oekraïne

De strenge wederuitvoerregels van Zwitserland kosten de defensie-industrie veel geld, meldt Daniel Ballmer, politiek redacteur bij Blick. De Federale Raad waarschuwt dat West-Europese landen in toenemende mate Zwitserse militaire uitrusting mijden, wat een bedreiging vormt voor zowel de binnenlandse wapenindustrie als de duurzaamheid van het leger.

Volgens Ballmer heeft Duitsland Zwitserse bedrijven al uitgesloten van nieuwe contracten, waaronder een aanbesteding voor 100.000 camouflagenetten, nadat het was geblokkeerd om Gepard-munitie van Zwitserse makelij naar Oekraïne te sturen. Nederland heeft besloten helemaal geen Zwitserse wapens meer te kopen, terwijl Denemarken en Spanje soortgelijke stappen overwegen. Ze noemen allemaal de Zwitserse wet op oorlogsmateriaal, die wederuitvoer naar oorlogvoerende landen verbiedt, als struikelblok.

Desondanks meerdere pogingen om deze beperkingen te versoepelen, blijft hervorming ongrijpbaar, merkt de redacteur op. Links beweert dat de voorgestelde veranderingen te ver gaan, rechts zegt dat ze niet ver genoeg gaan, terwijl anti-militaire groepen dreigen met referenda, meldt hij. Ondertussen verdiept de situatie van de industrie zich en blijft de hoop van Oekraïne op steun van Zwitserland onvervuld.

In partnership with Display Europe, cofunded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Directorate‑General for Communications Networks, Content and Technology. Neither the European Union nor the granting authority can be held responsible for them.