Co piąty będzie zdecydowanie zły, jeśli kantyna ograniczy mięso na rzecz większej ilości warzyw

Powinniśmy jeść znacznie mniej mięsa i znacznie więcej warzyw ze względu na nasze zdrowie, klimat i naturę.

Dlatego też zwraca się uwagę na to, co kantyny w kraju serwują setkom tysięcy Duńczyków, którzy codziennie otrzymują posiłki w miejscu pracy.

Pomysł na więcej warzyw i roślin strączkowych nie spotyka się jednak z owacjami i potakującymi skinieniami; wręcz przeciwnie, większość jest przeciwna, pokazuje nowo przeprowadzone badanie krajowe z Uniwersytetu w Kopenhadze.

„Opór jest zaskakująco powszechny. 40 proc. osób, które otrzymują jedzenie w miejscu pracy, byłoby zirytowanych, a 22 proc. wręcz obrażonych. Jednocześnie około połowa uważa, że ich wolność zostałaby ograniczona. Wielu ma więc od razu takie nastawienie: 'Nie, do diabła, nikt nie będzie mnie uczył, co mam jeść',” mówi Thomas Bøker Lund, główny autor badania i wykładowca na Instytucie Ekonomii Żywności i Zasobów na Uniwersytecie w Kopenhadze w komunikacie prasowym.

Jednocześnie istnieją duże różnice w emocjonalnych reakcjach w zależności od płci i branż. Myśl o bardziej roślinnym lunchu wywołuje negatywne uczucia u znacznie większej liczby mężczyzn niż kobiet. A tam, gdzie pracownicy wykonują głównie prace manualne - m.in. rolnictwo, przemysł, hotel/restauracja - odczuwają największy emocjonalny opór, podczas gdy pracownicy w szczególności w edukacji, kulturze i sztuce oraz sektorze zdrowia, opieki społecznej i pielęgniarstwa są najbardziej pozytywnie nastawieni.

Z kolei 24 proc. twierdzi, że byłoby szczęśliwszych na widok większej ilości roślin w posiłkach w kantynie.

Gotowość do zielonej transformacji wpływa na ślad klimatyczny

Naukowcy we współpracy z firmą kantynową i cateringową Jespers Torvekøkken dokładniej przyjrzeli się 62 miejscom pracy w Regionie Hovedstaden, aby dowiedzieć się, jaka jest ogólna postawa na poszczególnych miejscach pracy i co poziom gotowości na miejscu pracy oznacza dla śladu klimatycznego od lunchowego jedzenia.

Wyniki pokazują, że tylko 13 proc. miejsc pracy jest gotowych na uczynienie lunchu bardziej ekologicznym, 42 proc. jest niechętnych, a pozostałe 45 proc. wykazuje mieszane poziomy gotowości.

„Możemy także zauważyć silny związek między poziomem gotowości na miejscu pracy a rodzajem spożywanego jedzenia na lunch. Tradycyjne duńskie potrawy z mięsem jako głównym składnikiem są bardzo rozpowszechnione w miejscach niechętnych, podczas gdy są rzadsze w organizacjach otwartych na zmiany,” wyjaśnia Mette Weinreich Hansen, współautorka badania i wykładowczyni na Instytucie Ekonomii Żywności i Zasobów.

Różnica ta widoczna jest także w śladzie klimatycznym od lunchowego jedzenia, gdzie miejsca otwarte na zmiany mają o 28 proc. mniejszy ślad klimatyczny niż te niechętne zmianom.

Część oporu może być odruchem rdzenia kręgowego

Chociaż wiele osób nie chce być pouczanych o swoim spożyciu mięsa i wyraża irytację i złość, inne wyniki badania kwestionują głębokość tego oporu.

„Nie widzimy wyraźnej tendencji, że zadowolenie z jedzenia w kantynie jest niższe wśród pracowników na miejscach, które serwują roślinne jedzenie, niż w tych, które tego nie robią - pod warunkiem, że nie wprowadza się więcej niż jeden dzień wegetariański w tygodniu. To sugeruje, że część oporu może być odruchem rdzenia kręgowego,” podkreśla Thomas Bøker Lund.

Dlatego naukowcy oceniają, że kantynowe jedzenie prawdopodobnie można skierować w bardziej ekologiczne kierunki na wielu miejscach pracy.

„Obecnie badamy, jak daleko można się posunąć, nie wywołując trwałego niezadowolenia,” mówi Thomas Bøker Lund.

„Nie wolno nam też zapominać, że samo jedzenie w kantynie może mieć wpływ na to, jak osoby z początkowym oporem reagują w praktyce,” dodaje Mette Weinreich Hansen i kontynuuje:

„Jeśli roślinne potrawy będą smaczne i zachęcające, a krytyczny gość kantyny doświadczy pozytywnego wrażenia, może to zmienić jego nastawienie. Dlatego branża cateringowa i kuchnia odgrywają kluczową rolę w przekształcaniu zielonych inicjatyw w kantynach w dobre doświadczenia kulinarne.”

Celujcie w swoją gotowość, pracodawcy

Aby pomóc miejscom pracy ocenić, na ile organizacja jest gotowa na zieloną zmianę w kantynie, naukowcy z badania oferują tzw. narzędzie klasyfikacyjne, które składa się z krótkiego kwestionariusza do wypełnienia przez pracowników oraz późniejszego obliczenia poziomu gotowości miejsca pracy.

„Dla kierownictwa z ambicją zmniejszenia śladu klimatycznego firmy, przydatne jest poznanie, jak pracownicy odnoszą się do zielonej transformacji jedzenia. Nasze narzędzie może ocenić, na jakim poziomie gotowości znajdują się pracownicy lub poszczególne działy,” mówi Thomas Bøker Lund i dodaje:

„Na tej podstawie można rozważyć, jak dużej zmiany można się spodziewać. Jeśli masz na przykład miejsce pracy lub dział niechętny zmianom, nie jest wskazane nagłe wprowadzenie dnia wegetariańskiego. Może to wywołać silną reakcję negatywną. Należy wtedy działać wolniej.”

Instrukcję korzystania z narzędzia klasyfikacyjnego można znaleźć w rozdziale 5 raportu 'Roślinne jedzenie w duńskich miejscach pracy – rozpowszechnienie, gotowość i opór', który można bezpłatnie pobrać tutaj.